Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Çocuk eğitiminde ebeveynlerin oldukça zorlandığı ve endişe ettiği süreçlerden bir tanesi de tuvalet eğitimidir. Çocuklarda Tuvalet eğitimi, çocuğun ebeveynden bağımsız bir birey olma sürecine adım atmasını sağlarken aynı zamanda kişilik gelişimine oldukça etki eden çok önemli bir süreçtir. Bu dönemde oldukça sabırlı ve anlayışlı bir yol izlemeniz, çocuğunuzun olumlu kişilik özellikleri kazanmasına yardımcı olacaktır.

Genel olarak çocuklar 18 ile 24 aylar arasında tuvalet eğitimine hazır olurlar. Ancak bu konuda da karşımıza bireysel farklılıklar çıkmaktadır. Bireysel farklılık olması, bize her çocuğun aynı zaman diliminde tuvalet eğitimi alamayacağını gösterir. Ayrıca tuvalet eğitimine başlama zamanında cinsiyet farkı da önem arz eden bir faktör olarak karşımıza çıkacaktır. Kız çocukları, erkek çocuklarına göre daha erken zamanda tuvalet eğitimine hazır hale gelirler. Bu bilgiler bize dikkat etmemiz gereken başka bir durumun daha sinyalini verir. Cinsiyet farklılığı ve hemcins akran çocuklarında bireysel farklılıkları tuvalet eğitimi zamanında da farklılıklar oluşturacağı için bu dönemde kesinlikle çocuklarımızı akranlarıyla kıyaslamamanız gerekir.

Tuvalet eğitimine hazır olma yaşı neye göre belirlenir?

Bir çocuğun tuvalet eğitimine başlayabilmesi için tuvaleti geldiğinde kaslarını kontrol edebilmesi gerekir. Kas kontrolü olgunlaşma kavramı ile ilgilidir. Psikomotor gelişim kapsamında değerlendirilen kas olgunlaşmaları, dış etkenlerden bağımsız, yaşa ve büyümeye bağlı bir durumdur. Vücudumuzdaki her kas, kendi zamanında olgunlaşmasını tamamlar ve kendinden beklenen görevleri yerine getirmeye başlar.

Siz ne yaparsanız yapın olgunlaşmasını tamamlamamış bir kas, görevini yerine getiremez ya da eğitimle bir kası olgunlaştırmak diye bir durum söz konusu değildir. Ancak ve ancak olgunlaşmış kası eğitimle destekleyebiliriz. Çocukların tuvalet kontrolünü sağladıkları kasların yaklaşık 18.aydan itibaren olgunlaştığını düşünürüz. Ancak yukarıda da bahsettiğim gibi bu durum bireysel farklılıklar kapsamında değişkenlik gösterebilir. Her çocuk 18. ayda tuvalet eğitimine hazırdır diyemeyiz.

Tuvalet eğitimine hazır olma sürecinde sadece kas olgunlaşmasının tamamlanması yeterli değildir. Aynı zamanda çocuğun psikolojik olarak ta bu duruma hazır olması gerekmektedir. Çocuk tam olarak tuvalet eğitimine hazır olmadan başlanan eğitim çalışmaları, hem ebeveyni çok fazla zorlayacak hem de çocukta kalıcı travmalar bırakacaktır.

Çocuğumun tuvalet eğitimine hazır olduğunu nasıl anlarım?

18. aydan itibaren tuvalet eğitimi için çocuğunuzun verdiği sinyalleri iyi takip etmeniz gerekmektedir. Çocukların oturmaya ve yürümeye başlaması, alt giysisini kendisinin aşağıya indirme ve yukarı çekme gibi davranışları sergilemeye başlaması,tuvaletini kontrol etmeye yarayan kaslarının olgunlaşmaya başlamasına işarettir. Ayrıca çocuklar tuvalet eğitimine hazır olduklarını, bezlerinden rahatsız olmalarıyla, bezleri ıslak olduğunda hemen çıkarmak istemeleriyle, ıslak bez istemedikleri için tuvaletlerini yapmayı ertelemeleriyle ve düzenli saatlerde tuvaletlerini yapmaya başlamalarıyla belli ederler. Özelikle büyük tuvaletlerini yaparken evin bir köşesine saklanarak artık tuvalet eğitimine hazır olduklarını göstermeye çalışırlar.

Bu sinyalleri aldığınızda çocuğunuzu zihnen hazırlamak için; tuvalet, ıslak bez, çiş, kaka gibi kavramları çocuğunuzla iletişimde kullanmanız işe yarayacaktır. Bez değiştirme işini tuvalette gerçekleştirmeniz, tuvalet işinin nerede yapılması gerektiği hakkında çocuğunuza bilgi vermiş olacaktır.

(Çocuklarda Tuvalet Eğitimi)

Tuvalet eğitimi nasıl verilmelidir?

Yukarıda bahsettiğimiz işaretleri takip edip zihnen hazır olduğuna emin olduğumuzda tuvalet eğitimine başlayabilirsiniz. Lazımlık kullanmayı tercih ediyorsanız mutlaka tuvalette ve çocuğunuzun ulaşabileceği bir konumda lazımlığı bulundurmanız gerekir. Lazımlık tercih etmezseniz yetişkin tuvaletine çocuk aparatı takmanız gerekir. Şahsen ben lazımlık kullanımın asıl tuvalete geçişi zorlaştırdığını düşündüğüm için mümkünse direkt tuvalete alıştırma çalışmaları yapılması taraftarıyım. Ancak bazı çocuklar tuvalete oturmayı istemeyebilirler. Böyle durumlarda lazımlık kullanımında herhangi bir sakınca yoktur. Çocuğun hangi saatlerde altını ıslattığını takip ederek çocuğu tuvalete yönlendirmek gerekir. Tuvalet eğitiminde asla aceleci bir tutum sergilememeniz gerekir. Alt ıslatma saatleri belli bir düzene girdiğinde gündüz bezini tamamen çıkarabilirsiniz. Bu aşamada çocuğunuz ara sıra altını ıslatabilir. Bu genellikle oyuna daldıklarında karşımıza çıkan bir durumdur. Böyle bir durumla karşılaştığınızda çocuğunuza asla ve asla aşağılayıcı, psikolojik şiddet içeren bir iletişim tarzıyla yaklaşmamanız gerekir.

Gece bezini ne zaman çıkarabilirim?

Gece tuvalet alışkanlığı gündüze göre daha geç edinilir. Bu durum gece uykuda çocuğun tuvaletinin geldiğini fark edememesi ve kas kontrolünü sağlayamamasıyla ilgilidir. Ancak gündüz aldığı tuvalet eğitimi çocukta geceleri de altını kuru tutması gerektiği bilincini oluşturarak zamanla gece tuvalet alışkanlığını bireysel olarak kazanmasına neden olur. Gündüz tuvalet eğitiminde başarı sağlayan çocuğunuza, gece uykusundan birkaç saat önce sıvı gıda alımını kesmeniz önerilir. İlk etapta sık sık gece altına kaçırmalar olacağı için yatakta koruyucu çarşaflar tercih etmeniz işinizi kolaylaştıracaktır. Ayrıca belli saatlerde çocuğunuzu gece tuvaleti için uyandırmanız da faydalı olacak seçeneklerden biridir. Ancak gündüz tuvalet eğitiminde sıkıntı yaşamasa da gece sıkıntı yaşayan bir çocuğunuz varsa üzerinde baskı uygulamadan bir müddet daha bez kullanabilirsiniz.

(Çocuklarda Tuvalet Eğitimi)

Tuvalet eğitimi sabır işidir

Her ne olursa olsun tuvalet eğitimi tamamı ile sabır göstermeniz gereken bir süreçtir. Bu süreçte çocuğunuz olur olmadık yer ve zamanlarda altını ıslatabilir. Bir gün tuvalete otururken diğer gün reddedebilir. Tüm bunlar oldukça normal davranışlardır. Tuvalet eğitimi çocuk için oldukça önemli bir süreç ve dönüm noktasıdır. Çocuğunuzun psikolojik olarak hazır olması kadar sizin de bu sürece hazır olmanız gerekir. Dikkat etmeniz gereken önemli noktaları tekrar etmek gerekirse çocuğunuz gerekli yaşa ulaşmış olmasına rağmen tuvalet eğitimini reddettiğinde üzerinde baskı kurmamanız, eğitimi kabul ettiğinde süreçte yaşanabilecek aksaklıklarda çocuğunuza psikolojik şiddet uygulamamanız ve kesinlikle akranlarıyla kıyaslama yapmamanız olarak sıralayabiliriz.

Bu süreçte yanlış tuvalet eğitimi uygulamanız çocuğunuzda çeşitli kişilik problemlerine yol açacaktır. Öyle ki Freud, Psikoseksüel Kişilik Gelişim Kuramında  kişilik gelişim evrelerini açıklarken 1,5-3 yaş aralığını kapsayan anal dönemde,tuvalet eğitimine dikkat çekmiş ve yanlış tutum sergilendiğinde çocukların kişiliklerinde olumsuz davranışlar yerleşmesine zemin hazırladığını belirtmiştir.

Bu süreçte çocuklarınız için hazırlanmış tuvalet eğitimine yardımcı olacak çeşitli video ve kitaplardan yararlanabilirsiniz.

Duygu BERGİL

Duygu BERGİL
Latest posts by Duygu BERGİL (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir